25 Gandae - Gent Amandus 630-1980

Gemeentepenningen ontstonden in Vlaanderen in 1980.
De eerste die in omloop kwam was de 25 frank van Leuven en kreeg de naam "Lovenaar".
De stad Leuven had het idee gelanceerd dat er een penning voor de stad geslagen kon/moest worden.
Deze was beperkt geldig en alleen inwisselbaar bij de plaatselijke handelaars.
De meeste munten gingen meteen in de verzameling van numismaten of particulieren die het een leuke must-have vonden.
Door de wet van vraag en aanbod steeg de waarde van deze gelegenheidsmunt snel
en bereikte in korte tijd een waarde van ongeveer 1.000 frank (= 25 EUR).
Het gevolg was dat er maar weinig munten terugkwamen in de stadskas.
Al snel vond de "Lovenaar" navolging in andere steden en gemeenten die ook hun kans schoon zagen om extra inkomsten te genereren.
Enkele maanden later sloeg Gent 2 penningen (Gravensteen & St. Baafsabdij).
In dezelfde periode werden ook enkele munten van 25 frank geslagen voor de kuststeden en het West-Vlaamse binnenland.
Steeds meer steden en gemeenten zagen in het slaan ervan een extra bron van inkomsten. Het materiaal waarvan ze werden gemaakt en de kosten om ze te slaan waren laag, en er werden maar weinig penningen ingeleverd.
= Pure winst voor de stadskas!
Toen begon waar iedereen bang voor was... Een uitgifte van massa's nieuwe penningen.
Terwijl er in het begin slechts om de 2 maanden een nieuwe werd uitgegeven, verschenen er nu in veel gemeenten herdenkingspenningen in het straatbeeld.
Op het hoogtepunt in 1981 kwamen er soms 3 nieuwe per week uit...
Alsof dat nog niet genoeg was, werd het bedrag van de jeton verhoogd van 25 francs naar 50 francs, in 1981 was de prijs al 100 francs.
De kosten voor het slaan van de penningen bleven gelijk, maar de winst voor gemeenten en steden was plotseling veel hoger.
Veel verzamelaars haakten af vanwege de te dure en te veel verschillende uitgiften.
Lokale clubs en organisaties van lokale kermissen en feesten hadden ineens een extra bron van inkomsten. Ook zij begonnen massaal munten te slaan, zij het soms in beperkte oplagen, zodat de uitgifteprijs gelijk bleef, maar de waarde snel steeg door de zeldzaamheid. Opnieuw ging de grote winst naar de clubs, want opnieuw werden er, in navolging van de steden en gemeenten, bijna geen munten binnengebracht. In 1981 werden soms wel 20 nieuwe stukken per maand uitgegeven. Daardoor haakten nog meer verzamelaars af.
Eind 1981 waren er bijna geen nieuwe uitgiften meer en stortte de wereld van de gemeentelijke penningen eigenlijk in.
Ik wil hier nog aan toevoegen dat de munten stuk voor stuk juweeltjes waren qua afbeeldingen. In de gemeente Tubize werd bijvoorbeeld een munt uitgegeven met het portret van Maria Thérésia. Als je niet naar de legering kijkt, zou je denken dat je een munt uit de Oostenrijkse periode in handen hebt.
Doordat veel numismaten deze munten destijds niet meer verzamelden en dergelijke herdenkingsmunten niet meer uitgaven, is de belangstelling en dus ook de waarde van de munten sterk gedaald. Veel jonge verzamelaars zijn niet bekend met deze munten en hun achterliggende verhaal.
Opvallend is dat de belangstelling de laatste jaren weer is toegenomen. Veel verzamelaars gaan op zoek naar dergelijke munten omdat de kosten meestal laag zijn en de afbeeldingen erg mooi. Het nadeel is dat de legering (staal) meestal snel gaat roesten door vochtige omstandigheden en het moeilijk wordt om deze munten in mooie staat te vinden.